متلونه په هره ژبه کې وي او د ژبې خوند بلل کېږي. په ليکنه کې هم ځاى په ځاى د متلونو او محاورو کارول ليکنه په زړه پورې کوي او لوستونکى ځان ته راکاږي. کوم ليکوال چې د ژبې په متلونو او محاورو برلاسى وي هغه ډېرې لاسته راوړنې لري. لاندې ما د انګليسي ژبې متلونو او محاورو ته د هماغې مانا پښتو متلونه او محاورې ليکلې دي. د دې متلونو ټولوونکى اصلاً يو اردوژبى ليکوال دى او ما هم د هماغه کتاب څخه پښتو بڼه ورکړې ده. دا مهال زه په يو بل داسې کتاب کار کوم چې د انګليسي سيندونو څخه د انګليسي متلونه او محاورې راغونډوم او د پښتو متلونه او محاورې ورسره يو ځاى کوم، بيا يې د تشريح او بېلګو سره ليکم. ډېر ژر به دغه په کتابي بڼه خپور شي.

Learning Pashto Online: Useful information

A

(1) A bad beginning makes a bad ending.
(١) د بدو به بد مومې.
(2) A bad cat deserves a bad rat.
(٢) چې څنګه تيږه هغسې يې کربوړى.
(3) A bad cook licks his own fingers.
(٣) ناپوهه اشپز خپلې ګوتې څټي.
(4) A bad daughter-in-law is worse than a thousand devils.
(٤) د بدې ننګور نه زر بلاوې ښې.
(5) A bad husband cannot be a good man.
(٥) بد مېړه ښه سړى نشي کېدلى.
(6) A bad Jack may have as bad as Jill.
(٦) هره ښځه درخانۍ ده چې مېړه يې ادم خان وي.
(7) A bad neighbour is as great an evil as a good neighbour is an advantage.
(٧) د بد ګاونډي تاوان هم هومره ډېر څومره چې د ښه ګاونډي ګټه ډېره.
(8) A bad mind, a bad disposition.
(٨) چې زړه بد نو طبيعت هم بد.
(9) A bad thing never dies.
(٩) د بدۍ مرګ چرته؟
(10) A bad way has a bad end.
(١٠) د بدو انجام بد.
(11) A barber learns to shave by shaving fools.
(١١) عقل د کم عقلو نه زده کېږي.
(12) A bargain is after all a bargain.
(١٢) خپلې خبرې نه تښتېدل د پښتون کار نه دى.
(13) A bean in liberty is better than a comfit in a prison.
(١٣) د غلامۍ د پلاوونو نه د ازادۍ سوکړک ښه دى.
(14) A big head and little coit.
(١٤) دړۍ سر او چيټاکۍ عقل.
(15) A bird in hand is worth than two in the bush.
(١٥) په خپل لاس کې لږې د بل په لاس کې د ډېرو نه ښې دي.
(16) A bit in the morning is better than nothing all day.
(١٦) د نشت نه خو لږ ښه دى.
(17) A black hen lays a white egg.
(١٧) د ښو نه ښه زېږي د بدو نه واښه.
(18) A blind man is no judge of colours.
(١٨) خر د خيد په خوراک څه پېږي!
(19) A blot is no blot until it be hit.
(١٩) عېب چې تر څو پټ وي عېب نه دى.
(20) A blunt wedge will do it, where sometimes a sharp axe will not.
(٢٠) کوم کار چې په پسته کېږي، په سختۍ نه کېږي. (چې په ګوړه مري زهرو ته يې څه حاجت؟)
(21) A book is a friend that never deceives.
(٢١) کتاب داسې دوست دى چې هيڅکله دوکه نه کوي.
(22) A boaster and a liar are cousins.
(٢٢) لاپزن او درواغجن د اکا زامن وي.
(23) A brave retreat is a brave exploit.
(٢٣) د مېړانې شکست هم بهادري ده.
(24) A bribe will enter without knocking.
(٢٤) رشوت هر ځاى کې لاره وباسي.
(25) A bridle for a tongue is a necessary piece of furniture.
(٢٥) ژبه په قابو کې ساتل پکار وي.
(26) A broken sack will hold no corn.
(٢٦) په مات منګي کې اوبه نه ايسارېږي.
(27) A brother is a friend given by nature.
(٢٧) ورور د خداى لخوا جوړ کړاى شوى دوست دى.
(28) Absence sharpens love.
(٢٨) هجران د عشق اور نور هم زياتوي.
(29) A burnt child dreads the fire.
(٢٩) د شيدو سوى مستې پوکوي.
(30) A charitable man is a true love of God.
(٣٠) سخي د خداى دوست دى.
(31) A cheerful wife is the joy of life.
(٣١) خوش اخلاقه ښځه د ژوند ستر نعمت دى.
(32) A chip of the old block.
(٣٢) د يوې سوړې ماران.
(33) A civil denial is better than a rude grant.
(٣٣) په پسته “نه” په سختۍ د “هو” ويلو نه ښه دى.
(34) A close moth catcheth no flies.
(٣٤) بې غوښتنې هيڅ نه ترلاسه کېږي.
(35) A constant guest is never welcome.
(٣٥) هره ورځ تګ راتګ قدر کموي.
(36) A contented mind is a continual feast.
(٣٦) قناعت د هر څه نه لوى دولت دى.
(37) A courageous foe is better than a cowardly friend.
(٣٧) د بې غېرته دوست نه غېرتي دښمن ښه دى.
(38) A covetous man is never satisfied.
(٣٨) د لالچي خېټه نه ډکېږي.
(39) A coward’s fear can make a coward valiant.
(٣٩) چې تنګ شي نو په جنګ شي.
(40) A crafty knave needs no broker.
(٤٠) ټګ ته دلال څه پکار؟
(41) A creaking cart goes long on the wheels.
(٤١) دنيا کې هيڅ شى بېکاره نه دى.
(42) A crooked stick will have a crooked shadow.
(٤٢) د بد نه بد زېږي.
(43) A crowd of books distracts the mind.
(٤٣) زيات لوست مازغه ګډوډوي.
(44) A crown is no cure for the headache.
(٤٤) دولت د هر مرض علاج نه دى.
(45) A crust cow hath short horns.
(٤٥) ښه دى چې د خره ښکر نشته!
(46) A danger foreseen is half avoided.
(٤٦) په تدبير د خطرې مخنيوى کېدى شي.
(47) A day to come shows longer than a year that’s gone.
(٤٧) راتلونکې ورځ د تېر کال نه غټه ښکاري.
(48) A dead bee maketh no honey.
(٤٨) مړه مچۍ به څه شات جوړ کړي.
(49) A dead mouse feels no cold.
(٤٩) د مړي به څه يخ وشي.
(50) A diamond daughter turns to glass as a wife.
(٥٠) نازولې لور ناراسته ننګور وي.
(51) A diligent scholar and the master’s paid.
(٥١) که زده کوونکى زيارکښ نه وي د ښوونکي زيار هيڅ مانا نلري.
(52) A disarmed peace is weak.
(٥٢) د بې وسلې شوي سره سوله کمزورې وي.
(53) A discontented man knows not where to sit easy.
(٥٣) بې صبره نه هوسا کېږي.
(54) A disease known is half cured.
(٥٤) د مرض تشخيص نيم علاج دى.
(55) A drowning man will catch at a straw.
(٥٥) اوبو وړى هر بوټي ته لاس اچوي.
(56) A drunkard’s purse is a bottle.
(٥٦) د شرابي جېب په بوتل کې وي.
(57) A dry cough is the trumpeter of death.
(٥٧) وچ ټوخى د مرګ پېغام دى.
(58) A fair day in winter is the mother of a storm.
(٥٨) د ژمي په ارامه ورځ پسې توپان راځي.
(59) A fair face may hide a foul heart.
(٥٩) څېره د مسلمان او کارونه د کافرو.
(60) A fair face needs no paint.
(٦٠) ښايست سينګار ته اړتيا نلري.
(61) A fair wife and a frontier castle breed troubles.
(٦١) ښکلې ښځه او سرحدي کلا د جګړو جرړې دي.
(62) A favour ill placed is a great waste.
(٦٢) نامستحقو ته څه ورکول ډېران ته ګوزارل دي.
(63) A fault confessed is half redressed.
(٦٣) د جرم اقرار نيمه اصلاح ده.
(64) A fault once denied is twice committed.
(٦٤) د ګناه نه انکار د ګناه د تکرار په مانا دى.
(65) A feeble body makes the mind weak.
(٦٥) د کمزوري بدن زړه هم کمزورى وي.
(66) A figure among ciphers.
(٦٦) ړندو کې کوڼ باچا وي!
(67) A fleece of a year is more profitable than one which is shorn twice and thrice a year.
(٦٧) د صبر مېوه خوږه وي.
(68) A flow will have an ebb.
((٦٨) هر کمال له زوال وي.
(69) A fool and his money are soon parted.
(٦٩) کم عقل سره دولت نه ايسارېږي.
(70) A fool cannot be still.
(٧٠) کم عقل سړى غلى نشي کېناستى.
(71) A fool demands much, but he is a greatest fool that gives it.
(٧١) احمق غټه برخه غواړي او چې څوک يې ورکوي هغه د هغه نه هم ستر احمق دى.
(72) A fool may ask more questions in hour than a wise man can answer in seven years.
(٧٢) احمق په يو ساعت کې دومره پوښتنې کوي چې هوښيار يې په اوو کالو کې ځوابونه نشي ويلى.
(73) A fool may give a wise man counsel.
(٧٣) چر هر څومره هوښيار يې نادان وپوښته.
(74) A fool’s bolt is soon shot.
(٧٤) د کم عقل ټوپک زر خلاصېږي.
(75) A fool’s tongue is long enough to cut his throat.
(٧٥) د کم عقل اوږده ژبه د هغه مرۍ غوڅولى شي.
(76) A forced kindness deserves no thanks.
(٧٦) په زور د شوې مهربانۍ څه مننه!
(77) A friend in court makes the process short.
(٧٧) چې محکمه کې دوست ولرې کارونه اسانېږي.
(78) A friend in need is a friend indeed.
(٧٨) دوست هغه چې په تکليف کې پکار راشي.
(79) A friend is never known till one has need.
(٧٩) دوست دښمن په مصيبت کې معلومېږي.
(80) A friend is easier lost than found.
(٨٠) دوست پېدا کول ګران او له لاسه يې ورکول اسان دي.
(81) A friend marries is a friend lost.
(٨١) دوست چې دې واده شو نو لاس ترې ووينځه.
(82) A friend to everybody is a friend to nobody.
(٨٢) د هر چا يار د هيچا يار نه دى.
(83) A friendly house is the best of houses.
(٨٣) دوستانه کور د ټولو نه ښه کور وي.
(84) A full belly neither fights, nor flies well.
(٨٤) ډکه خېټه نه جنګ ښه کولى شي نه منډه ښه والى شي.
(85) A full purse makes the mouth to speak.
(٨٥) چې جېب ډک وي زړه هم ښه وي.
(86) A gift will make its way through stone-walls.
(٨٦) ډالۍ په کلکو دېوالونو هم ننوځي.
(87) A golden key open all locks.
(٨٧) د سرو کيلې هر ډول قلف خلاصوي.
(88) A golden shield is of great defense.
(٨٨) د سرو ډال دې د هر څه نه بچ کوي.
(89) A good asker needs a good listener.
(٨٩) ښه وېناوال ښه اورېدونکي ته اړتيا لري.
(90) A good beginning is half the battle.
(٩٠) ښه پېل نيمه فتح ده.
(91) A good cow may have an ill-calf.
(٩١) د ولي کور کې شېطان.
(92) A good fame is better than a good face.
(٩٢) د ښه صورت نه ښه سيرت ښه دى.
(93) A good friend is my nearest relation.
(٩٣) ښه دوست لکه د خپلوان په څېر وي.
(94) A good horse never lacks a saddle.
(٩٤) ښه مال هيڅکله تاوان نه کوي.
(95) A good husband makes a good wife.
(٩٥) هره ښځه شيرينۍ ده چې خاوند يې ادم خان وي.
(96) A good judge conceives quickly, judges slowly.
(٩٦) ښه قاضي سوچ ژر ژر، پرېکړه کرار کرار کوي.
(97) A good life is the only religion.
(٩٧) مذهب څه ته وائى؟ ښه ژوند ته.
(98) A good man is always a learner.
(٩٨) ښه سړى هر وخت زده کړه کوي.
(99) A good merchant may meet with a misfortune.
(٩٩) ګټه تاوان د قسمت خبرې دي.
(100) A good mind possesses a kingdom.
(١٠٠) نېک زړه لويه بادشاهي ده.
(101) A good name is better than riches.
(١٠١) د ډېر دولت نه ښه نوم غوره دى.
(102) A good name is sooner lost than won.
(١٠٢) د عزت ترلاسه کول ګران او د لاسه ورکول يې اسان دي.
(103) A good presence is a letter of recommendation.
(١٠٣) ښکلى مخ پخپله لوي سفارش دى.
(104) A good servant should have good wages.
(١٠٤) چې مزدور ښه وي معاش به يې هم ښه وي.
(105) A good man dies early.
(١٠٥) نېک خلک زر مړه کېږي.
(106) A good tongue is a good weapon.
(١٠٦) خوږه ژبه ښه وسله ده.
(107) A good wife and health are a man’s best wealth.
(١٠٧) د سړي غټ دولت ښه ښځه او روغ صحت دى.
(108) A good wife is a good prize.
(١٠٨) ښه ښځه ښه انعام دى.
(109) A good winter brings a good summer.
(١٠٩) چې څومره ژمى يخ وي هومره به يې اوړى تود وي؛ چې څومره يې ښه خواږه دي هومره به يې بد تراخه وي.
(110) A good workman is never overpaid.
(١١٠) ښه کارکوونکي له چې هر څومره زيات معاش ورکړې کم دى.
(111) A great city is a great solitude.
(١١١) چې څومره ښار غټ، هومره يې بيې لوړې.
(112) A great fortune is a great slavery.
(١١٢) د ډېر دولت سره ډېره غلامي وي.
(113) A great reputation is a great charge.
(١١٣) د زيات شهرت مسئوليت هم زيات وي.
(114) A great ship asks deep waters.
(١١٤) د غټو خلکو خبرې هم غټې وي.
(115) A great talker is a great liar.
(١١٥) ډېرې خبرې کوونکى اکثر درواغ وايي.
(116) A greedy man God hates.
(١١٦) د خداى لالچي سړى نه خوښېږي.
(117) A guilty conscience needs no accuser.
(١١٧) د غل په ږيره کې خس.
(118) A handful rice is riches to a starving man.
(١١٨) چې د ولږې مړ کېږي هغه له يو موټى وريجې هم غټ دولت وي.
(119) A hasty man never wanteth woe.
(١١٩) بيړه د شېطان کار دى.
(120) A healthy conscience is like a wall of brass.
(١٢٠) پاک ضمير د اوسپنې دېوال دى.
(121) A hired horse never tired.
(١٢١) د کرايې اس نه ستړى کېږي.
(122) A holy habit cleaneth not a foul soul.
(١٢٢) پاکو جامو اغوستلو سره ناپاک روح نه پاکېږي.
(123) A honey tongue, a heart of gall.
(١٢٣) په ژبه شات، په زړه زهر.
(124) A hungry man is angry man.
(١٢٤) سړى چې وږى شي نو په قهر شي.
(125) A jackdaw is ever found near to jackdaw.
(١٢٥) د کارغه صرف د کارغانو سره لګي.
(126) A hut is a palace to a poor man.
(١٢٦) د غريب لپاره خپله جونګړه هم محل دى.
(127) A jealous head is soon broken.
(١٢٧) د حسد کوونکي سر زر ماتېږي.
(128) A journey of a thousand miles begins with one step.
(١٢٨) خط له ټکي شروع کېږي.
(129) A liar must not have a good memory.
(١٢٩) درواغجن حافظه نلري.
(130) A lie has no legs.
(١٣٠) د درواغو پښې نه وي.
(131) A light purse is a heavy curse.
(١٣١) غربت لوي عېب دى.
(132) A little bird is content with a little meal.
(١٣٢) غريب سړى په لږه هم خوشحالېږي.
(133) A little field may grow good corn.
(١٣٣) وړوکى سړى هم غټ کار کولى شي.
(134) A little knowledge is a dangerous thing.
(١٢٤) نيم حکيم د ځان خطر، نيم ملا د ايمان خطر.
(135) A little labour, much health.
(١٣٥) د ښه صحت لپاره کار ضروري دى.
(136) A little leak will sink a great ship.
(١٣٦) د لږې بې احتياطۍ نه غټ تاوان پېښېږي.
(137) A little pot soon hot.
(١٣٧) مانده سړى زر غوسه کېږي.
(138) A little with quiet is the only diet.
(١٣٨) خوشحالۍ کې وچه ډوډۍ هم ښه خوند کوي.
(139) A long tongue is a sign of a short hand.
(١٣٩) کم عقل سړى خبرې ډېرې کوي.
(140) A lord without riches is a soldier without arms.
(١٤٠) د بې حجرې خان مثال داسې دى لکه د بې ټوپکه عسکر.
(141) A lowborn man feels proud of his honours.
(١٤١) کم اصل په ښو څه پوهېږي!.
(142) A madman and a fool are not witness.
(١٤٢) د لېوني او احمق څه اتبار؟
(143) A man at sixteen will prove a child at sixty.
(١٤٣) چې زر ځوان شي زر به زړېږي.
(144) A man can die only once.
(١٤٤) مرګ صرف يو ځل راځي.
(145) A man cannot spin and need at the same time.
(١٤٥) په يو وخت دوه کاره نه کېږي.
(146) A man in debt is caught in net.
(١٤٦) د قرض د جال نه وتل ګران دي.
(147) A man is known by his friends.
(١٤٧) سړى په دوستانو پېژندل کېږي.
(148) A man’s character depends on whether his friends are good or bad.
(١٤٨) دوستانو سره د ناستې پاستې اغېز خامخا وي.
(149) A man is known after his death.
(١٤٩) د خوشحال قدر که اوس په هيچا نشته + پس له مرګه به يې ياد کا ډېر عالم.
(150) A man is not good or bad for one action.
(١٥٠) په يوه غلا سړى نه غل کېږي.
(151) A man, like a watch, is to be valued by his doings.
(١٥١) د ناراسته سړي مثال د خراب ساعت دى.
(152) A man may bear till his back breaks.
(١٥٢) د زغم هم يو حد وي.
(153) A man must plough with such oxen as he has.
(١٥٣) له خپل څادر سره سمې پښې وغزوه.
(154) A man of cruelty is God’s enemy.
(١٥٤) ظالم د خداى دښمن دى.
(155) A man without money is a bow without an arrow.
(١٥٥) تشه لاسه ته مې دښمن يې.
(156) A man without reason is no better than a beast.
(١٥٦) د بې عقله انسان د څاروي سره هيڅ توپير نه وي.
(157) A man’s best fortune or his bad or worst is his wife.
(١٥٧) د انسان خوشبختي او بدبختي د هغه په مېرمن پورې اړه لري.
(158) A man’s gift makes room for him.
(١٥٨) رشوت هر ځاى کې لار وباسي.
(159) A mind moves the mass.
(١٥٩) پياوړى عزم غرونه خوځولى شي.
(160) A mole wants no lantern.
(١٦٠) عېب نه پټېږي.
(161) A myrtle among thorns is a myrtle still.
(١٦١) لعل په ايرو کې نه پټېږي.
(162) A needy man is lost when he wishes to imitate a powerful man.
(١٦٢) کلاله وکه خپله سياله.
(163) A new broom sweeps clean.
(١٦٣) نوى نوکر په منډه هوسۍ نيسي.
(164) A noble plant suits not with a stubborn ground.
(١٦٤) ښه بوټى ښه ځمکه غواړي.
(165) A not to the wise and a rod to the foolish.
(١٦٥) اصيل له اشاره کم اصل له کوتک.
(166) A pebble and a diamond are alike to a blind man.
(١٦٦) ړوند رڼا څه پېژني.
(167) A penny saved is a penny got.
(١٦٧) چې بچت دې وکړ ودې ګټله.
(168) A penny weight of love is worth a pound of law.
(١٦٨) چې په مينه کېږي هغه کار په زور نه کېږي.
(169) A pet lamb makes a cross ram.
(١٦٩) ډېره مينه ماشوم خرابوي.
(170) A picture is a dumb poem.
(١٧٠) عکس د خاموش شعر په څېر دى.
(171) A piece of churchyard fits everybody.
(١٧١) مرګ نه په واړه دى او نه په زاړه.
(172) A pin a day is a goat a year.
(١٧٢) څاڅکى څاڅکى ډېرېږي.
(173) A place on the ground is safer than upon lofty towers, he who rests on the ground has no chance of falling out.
(١٧٣) چې څومره غټېږې، خطرې زياتېږي.
(174) A plant often removed cannot thrive.
(١٧٤) کاڼى چې په ځاى پروت وي دروند وي.
(175) A pleasant possession is of no good without a comrade.
(١٧٥) هر څه د ملګري سره خوند کوي.
(176) A poet is born no made.
(١٧٦) شاعر پېدا کېږي، جوړېږي نه.
(177) A poor man’s voice is never heard against the rich.
(١٧٧) د غريب ملا په اذان څوک غوږ نه ګروي.
(178) A poor man wants something, a covetous man all things.
(١٧٨) غريب به موړ شي خو لالچي نه مړېږي.
(179) A pound of idleness weighs twenty ounces.
(١٧٩) وزګار وخت نه تېرېږي.
(180) A powerful imagination produces the even.
(١٨٠) د کوم کار په اړه چې ډېر فکر وشي هغه کېږي.
(181) A promise attended to is a debt settled.
(١٨١) د وعدې پوره کول داسې دي لکه پور خلاصول.
(182) A promise delayed is justice deferred.
(١٨٢) وعده نه پوره کول بې انصافي ده.
(183) A promise neglected is an untruth told.
(١٨٣) وعده نه پوره کول داسې دي لکه دروغ ويل!
(184) A prophet is not honoured in his own country.
(١٨٤) خپله خور لور کړميزنه وي.
(185) A quiet conscience sleeps in thunder.
(١٨٥) چې غل نه يې د باچا نه مه ويرېږه.
(186) A quiet tongue shows a wise head.
(١٨٦) شېخ فريده چوپه خوله دې بهتري ده.
(187) A reconciled friend is a double enemy.
(١٨٧) چې يو ځل دې دښمن شو بيا پرې اتبار مه کوه.
(188) A reformed rake makes the best husband.
(١٨٨) په لار شوى لوفر ښه مېړه وي.
(189) A right sleeps sometimes, it never dies.
(١٨٩) د چا حق ځنډول کېداى شي، خوړل کېداى نه شي.
(190) A river, you contend with the sea!
(١٩٠) وړه خوله غټې خبرې.
(191) A rogue always suspects deceit.
(١٩١) څوک چې پخپله بد وي نور هم ورته بد ښکاري.
(192) A secret is your blood, let it out too often and you die.
(١٩٢) راز د وينې په څېر دى او د وينې توييدنه مرګ دى.
(193) A sensible man judges of present by past events.
(١٩٣) هوښيار سړى د تجربې نه زده کړه کوي.
(194) A self-evident truth requires no proof.
(١٩٤) لمر په ګوته نه پټېږي.
(195) A sharp good for a stubborn ass.
(١٩٥) کږه خوله په سُوک سمېږي.
(196) A short cut is often a wrong cut.
(١٩٦) په سمه لار ځه که اوږده هم وي.
(197) A shroud has no pockets.
(١٩٧) د کفن جېبونه نه وي؛ مړى د ځان سره هيڅ نشي وړى.
(198) A single sinner sinks the boat.
(١٩٨) په پادې کې د يوې غوا مردارى د ټولو نوم بدوي.
(199) A sinful hand makes a failing heart.
((١٩٩) د غل په ږيره کې خس.
(200) A sleeping fox catches no poultry.
(٢٠٠) څوک چې خوبونه کوي مېښه يې نر کټى زېږوي.
(201) A slight pretext suffices for doing evil.
(٢٠١) چې زړه نه غواړي بهانې ډېرې دي.
(202) A slothful man never has time.
(٢٠٢) چې څوک هيڅ نه کوي هغه وخت هم نه لري.
(203) A slow fire makes sweets malt.
(٢٠٣) د جرندې ډوډۍ خوږه وي.
(204) A small shop may have a good trade.
(٢٠٤) دوکان کوچنى، کار يې غټ.
(205) A small spark shines in the dark.
(٢٠٥) د نيشت نه لږ ښه دى.
(206) A small sum will serve to pay a short reckoning.
(٢٠٦) چې څومره ګوړه اچوې هومره شربت خوږېږي.
(207) A small wound may be mortal.
(٢٠٧) معمولي زخم هم د مرګ سبب جوړېداى شي.
(208) A smart coat is a good letter of introduction.
(٢٠٨) ښې جامې ښه اغېز لري.
(209) A soft answer turneth away wrath.
(٢٠٩) خوږه خبره ښه ځواب دى.
(210) A soldier fights upon his stomach.
(٢١٠) په وږې خېټه جنګ چېرته کېږي.
(211) A sorrow is an itching place which is made worse scratching.
(٢١١) د غم مثال د خارښ دى، چې څومره يې ګروې هومره ډېرېږي.
(212) A sorrow shared is but half a trouble, but a joy that’s shared is a joy made double.
(٢١٢) غم په شريکولو کمېږي او خوشحالي په شريکولو ډېرېږي.
(213) A stitch in time saves nine.
(٢١٣) کار هغه چې په وخت وشي.
(214) A tame tongue is a rare bird.
(٢١٤) هر څوک خپله ژبه په قابو کې نشي ساتلى.
(245) A thief passes for a gentleman, when thieving has made him rich.
(٢٤٦) دولت سل عېبه پټوي.
(246) A thing is bigger for being shared.
(٢٤٦) هر چا ته خپله برخه غټه ښکاري.
(247) A thousand applicants for one appointment.
(٢٤٧) يو انار، سل بيمار.
(248) A thousand years hence the river will run as it did.
(٢٤٨) دا دنيا به همداسې وي.
(249) A traitor is ill company.
(٢٤٩) غدار سره مه کېنه.
(250) A tyrant is most tyrant to himself.
(٢٥٠) ظالم دومره په بل نه کوي لکه په ځان.
(251) A valiant man’s look is more than coward’s sword.
(٢٥١) د مېړني تش کتل د ډارن د تورې نه زيات کار کوي.
(252) A voluntary burden is not a burden.
(٢٥٢) په خپله اوچت کړى بار، بار نه دى.
(253) A wall has ears, too.
(٢٥٣) د دېوالونو هم غوږونه شته.
(254) A will-filled belly does not believe in hunger.
(٢٥٤) موړ د وږي د حاله څه خبر دى.
(255) A white wall is a fool’s paper.
(٢٥٥) کم عقل هر ځاى کې خپله کم عقلي ښکاره کوي.
(256) A willful man must have his way.
(٢٥٦) ضدي سړى د چا خبره کله مني.
(257) A willful man needs be very wise.
(٢٥٧) د ضدي سړي لپاره ضروري ده چې عقلمند هم وي.
(258) A willing mind makes a light foot.
(٢٥٨) چې چرته زړه ځي هلته پښې ځي.
(259) A wise head makes a closed mouth.
(٢٥٩) هوښيار سړى غلى اوسي.
(260) A wise foe is better than a foolish friend.
(٢٦٠) د کم عقل دوست نه هوښيار دښمن ښه دى.
(261) A wise man cares not for what he cannot have.
(٢٦١) عقلمند سړى د امکاناتو څخه بهر سوچ نه کوي.
(262) A wise man gets learning from those who have none themselves.
(٢٦٢) عقل د کم عقلو نه زده کېږي.
(263) A wise man is a great wonder.
(٢٦٣) دنيا کې د عقلمندو کمى دى.
(264) A wise man is out of the reach of fortune.
(٢٦٤) په عقلمند د دولت زور نه رسي.
(265) A wise man’s loss is his secret.
(٢٦٥) عقلمند د تاوان ډنډوره نه غږوي.
(266) A wolf besets you on this die, a dog on that.
(٢٦٦) يو خوا ته ډانګ دى بل خوا ته پړانګ.
(267) A wolf in lamb’s clothing.
(٢٦٧) په لاس کې مسواک، تخرګ کې چاقو.
(268) A woman and glass are even in danger.
(٢٦٨) ښځه او ګيلاس هر وخت په خطره کې وي.
(269) A woman either loves or hates, there is no third course.
(٢٦٩) ښځه يا مينه کوي يا کرکه، درېمه لار پکې نشته.
(270) A woman’s hair is long; her tongue is longer.
(٢٧٠) د ښځې ويښته اوږده وي خو ژبه د هغو نه هم اوږده.
(271) A woman’s mind and the winter’s wind change oft.
(٢٧١) د ښځې سوچ او د ژمي باد زر بدلېږي.
(272) A woman’s nay is no denial.
(٢٧٢) د ښځې “نا” هم “هو” وي.
(273) A woman’s work is never done.
(٢٧٣) ښځه هيڅکله هم وزګاره نه وي.
(274) A wonder lasts but nine days.
(٢٧٤) عجوبه څو ورځې عجوبه وي.
(275) A word and a stone let go cannot be recalled.
(٢٧٥) توکلې لاړې بېرته نه جاروځي.
(276) A word before is worth two behind.
(٢٧٦) لومړى سوچ کوه بيا خبره.
(277) A word out of season may mar the course of a whole life.
(٢٧٧) خپله ژبه هم کلا ده هم بلا ده.
(278) A word may be recalled, a life never.
(٢٧٨) بيا بيا ژوند نشته.
(279) A word to the wise is enough.
(٢٧٩) هوښيار له اشاره بس دى.
(280) A work begun is half done.
(٢٨٠) د کار پېل ګران دى سر ته په خپله رسي.
(281) A worthy man is not mindful of past injuries.
(٢٨١) هوښيار سړى زړو خبرو پسې نه ګرځي.
(282) A wound does not pierce the soul.
(٢٨٢) د ژبې ګوزار د تورې د ګوزار نه تېره دى.
(283) A wound never heals so well but that the scar can be seen.
(٢٨٣) د زخم نشان نه ورکېږي.
(284) A year begun is reckoned as one finished.
(٢٨٤) کال د سترګو په رپ کې تېرېږي.
(285) A young idler, an old begger.
(٢٨٥) د ځوانۍ لوفر په پيرۍ کې فقير وي.
(286) Above all, liberty.
(٢٨٦) ازادي ستر نعمت دى.
(287) Abide by your deed.
(٢٨٧) خپل عمل د لارې مل دى.
(288) Absence sharpens love, presence strengthens it.
(٢٨٨) بېلتون مينه تېزوي، وصال يې پياوړې کوي.
(289) Abundance is no fault.
(٢٨٩) شتمن کېدل خو څه ګناه نه ده.
(290) Acorns were good till bread was found.
(٢٩٠) چې غوړه نشته نو وچه ښه ده.
(291) Advice was forthcoming from all; few accepted the danger.
(٢٩١) موږک وايي د پيشو په غاړه کې به ګينګړى څوک تړي؟
(292) Advice none to marry or go to war.
(٢٩٢) د جنګ او واده په معامله کې چا ته نصيحت مه کوه.
(293) Adverse fortune brought forth discord.
(٢٩٣) په بد وخت کې څوک پکار نه راځي.
(294) Africa ever produces something new.
(٢٩٤) د ليرې ډول ښه لګي.
(295) After a funeral a feast.
(٢٩٥) په روژه پسې اختر وي.
(296) After a storm comes a calm.
(٢٩٦) په سخته پسې راحته وي.
(297) After dinner sit a while; after supper walk a mile.
(٢٩٧) له غرمنۍ وروسته لږ استراحت کوه او له ماښامنۍ وروسته لږ ګرځه.
(298) After the deed no counsel of any avail.
(٢٩٨) چې واده تېر شي نکريزې په دېوال وتپه.
(299) After so money ship-wrecks; the harbour.
(٢٩٩) چې بده ورځ تېره شي ښه راځي.
(300) After wit is everybody’s wit.
(٣٠٠) چې موقع تېره شي نو ټول هوښيار شي.
(301) Agues come on horseback, but go away on foot.
(٣٠١) غم لکه اس تېز راځي او لکه مېږى ورو ورو ځي.
(302) All are not hanged that are condemned.
(٣٠٢) مايوسه کېدل کفر دى.
(303) All are not friends, that speak us fair.
(٣٠٣) چاپلوس سړى دوست نشي کېداى.
(304) All are not maidens that wear fair hair.
(٣٠٤) هر ځلېدونکي ته ملغلره مه وايه.
(305) All are not saints that go to church.
(٣٠٥) يواځې عبادت کول د ښه سړيتوب نښه نه ده.
(306) All bread is not baked in one oven.
(٣٠٦) پينځه واړه ګوتې يو شان نه دي.
(307) All bring grist to your mill.
(٣٠٧) پيشو د خداى دپاره مږه نه نيسي.
(308) All came from and will go to others.
(٣٠٨) د بل د لاس نه راځي او د بل لاس ته به ځي.
(309) All colours will agree in the dark.
(٣٠٩) په سخته کې ټول وروڼه شي.
(310) All covet, all lose.
(٣١٠) لږه يې نه اخيستله، ډېره ورته ونه رسېدله.
(311) All do not admire and love the same things.
(٣١١) د هر چا خوښه جلا جلا وي.
(312) All doors are open to courtesy.
(٣١٢) ښو اخلاقو ته هر ځاى کې پخېر راغلى ويل کېږي.
(313) All excess turns into vice.
(٣١٣) هر کار په اندازه.
(314) All fail where faith fails.
(٣١٤) اتبار د لاسه ورکول هر څه د لاسه ورکول دي.
(315) All fame is dangerous; good brings envy, bad shame.
(٣١٥) شهرت هر وخت خطر لري؛ که ښه و حاسدان پېدا کېږي که بد و شرم راوړي.
(316) All fish are not caught with flies.
(٣١٧) ټول په يوه تله مه تله.
(317) All grieves with bread are less.
(٣١٧) تنګسه لوي مصيبت دى.
(318) All hoods make not monks.
(٣١٨) هر سُور ږيرى شاګل نه وي.
(319) All hours are not ripe.
(٣١٩) د هرې خبرې خپل وخت وي.
(320) All is fair in love and war.
(٣٢٠) په مينه او جنګ کې هر څه روا دي.
(321) All is fine that is fit.
(٣٢١) چې ضرورت شي نو روا شي.
(322) All is for the best.
(٣٢٢) چې څه وشو هغه وشو.
(323) All is not won that is put in the purse.
(٣٢٣) پېسه د لاس خيرى دى.
(324) All is well that ends well.
(٣٢٤) ښه چې په خېر سر ته ورسېدو.
(325) All is well with him who is beloved of his neighbours.
(٣٢٥) ښه ګاونډ کې ژوند ښه تېرېږي.
(326) All keys hang not on one girdle.
(٣٢٦) ټول خلک يو شان نه وي.
(327) All nobility is lost in him whose merit is in birth.
(٣٢٧) د سيدانو په کورنۍ کې زېږېدل د شرافت نخښه نه ده.
(328) All men love themselves.
(٣٢٨) هر څوک د خپل ځان په مينه کې ګېر دي.
(319) All offices are greasy.
(٣١٩) بې محنته هيڅ کار نه کېږي.
(320) All maturity is destined to decay.
(٣٢٠) هر کمال له زوال شته.
(321) All roads lead to Rome.
(٣٢١) هره لاره کابل ته ځي.
(322) All that glitters is not gold.
(٣٢٢) هر سور ږيرى شاه ګل نه دى.
(323) All that is rare is dear, that which is every-day is cheap.
(٣٢٣) هر شى چې لږ وي ګران وي.
(324) All the wit in the world is not in one head.
(٣٢٤) په دنيا کې يواځې ته هوښيار نه يې.
(325) All things risen will fall.
(٣٢٥) هر کمال له زوال شته.
(326) All things done magnificently be the rich.
(٣٢٦) د خان صېب هر عمل خلکو ته ښه ښکاري.
(327) All the world will beat the man whom fortune buffets.
(٣٢٧) چې قسمت يې کوټه شي هغه نه د چا سترګه نه سوځي.
(328) All things are easy that are done willingly.
(٣٢٨) هر کار چې په شوق کېږي اسان وي.
(329) All things are good untried.
(٣٢٩) تماشګير د نخښې مېنځ وُلي.
(330) All things are soon prepared in a well-ordered house.
(٣٣٠) په ښه انتظام سره کارونه زر ترسره کېږي.
(331) All things change, nothing perishes.
(٣٣١) شيان څېرې بدلوي، له منځه نه ځي.
(332) All things in their being are good for something.
(٣٣٢) په دنيا کې هيڅ شى بې فايدې نه دى.
(333) All things require skill but an appetite.
(٣٣٣) هر کار زده کړه غواړي خو خېټه نه.
(334) All things are good unsaid.
(٣٣٤) چوپ پاتې کېدل ښه خبره ده.
(335) All things thrive but thrice.
(٣٣٥) د خوشحالۍ ورځې لږې وي.
(336) All time is the right time for saying what is right.
(٣٣٦) حق خبرې کولو له هر وخت مناسب دى.
(337) All tongues are not made of the same.
(٣٣٧) ټولې ژبې يو شان نه وي.
(338) All truth is not always to be told.
(٣٣٨) کله کله رښتيا هم پټول ضروري شي.
(339) All will come out in the washing.
(٣٣٩) په جنګ کې پټ رازونه هم ښکاره شي.
(340) All work and no play makes jack a dull boy.
(٣٤٠) هر وخت کار، کار او کار هم سړى خرابوي.
(341) All your geese are swans.
(٣٤١) خپل ټټو او د بل اس برابروې؟.
(342) Allowance is to be made for him who first attempts a thing.
(٣٤٢) ستاينه د هر نوښتګر حق دى.
(343) Always to excel and to be superior to others.
(٣٤٣) تل د پرمختګ او له نورو د مخکې کېدو هڅه کوه.
(344) Alexander conqueror of so many kingdoms and peoples, was overcome by anger.
(٣٤٤) په غوسه قابو موندل تر ټولو ګران کار دى.
(345) Allow time and moderate delay, haste administers all things badly.
(٣٤٥) د جلدۍ کار خراب وي.
(346) Alms-giving never made a man poor.
(٣٤٦) په خېرات ورکولو څوک نه غريب کېږي.
(347) Although the sun shines, leave not thy cloak at home.
(٣٤٧) په موسم هيڅکله اتبار مه کوه.
(348) Ambition and love are the wings of great actions.
(٣٤٨) په عزم او شوق غټ غټ کارونه کېږي.
(349) Amendment is repentance.
(٣٤٩) اصلاح ښه توبه ده.
(350) Among the blind, the one-eye is king.
(٣٥٠) د ړندو په ښار کې يو سترګى پاچا وي.
(351) An act done against my will is not my act.
(٣٥١) د مجبورۍ په حالت کې د شوي کار هيڅوک مسئول نه دى.
(352) Among us most sacred is the majesty of wealth.
(٣٥٢) هر څوک د دولت عبادت کوي.
(353) An age builds up cities, an hour destroys them.
(٣٥٣) جوړول ګران او نړول اسان دي.
(354) An ape’s an ape though he wears a good ring.
(٣٥٤) که ګيدړ د زمري پوستکى واغوندي بيا هم ګيدړ دى.
(355) An ass is but an ass though laden with gold.
(٣٥٥) خر په طواف نه حاجي کېږي.
(356) An ass is beautiful to an ass and a pig to a pig.
(٣٥٦) خر ته خر او غوا ته غوا ښکلې ښکاري.
(357) An ass that carries a load is better than a lion that devours him.
(٣٥٧) د پروت زمري نه ګرځېدلى ګيدړ ښه دى.
(358) An empty bag will not stand upright.
(٣٥٨) د ډارن پښې نه وي.
(359) An empty brain is a devil’s workshop.
(٣٥٩) خالي سر د شېطان کور وي.
(360) An empty door will tempt a saint.
(٣٦٠) وړيا شراب قاضي له هم حلال دي.
(361) An empty purse fills face with wrinkles.
(٣٦١) غربت سړى له وخته وړاندې بوډا کوي.
(362) An enemy under the guise of a friend is very dangerous.
(٣٦٢) د لستوڼي مار زيات خطرناک وي.
(363) An examined enterprise goes on boldly.
(٣٦٣) په غور او فکر ترسره شوى کار ښه روان وي.
(364) An honest man’s word is as good as bond.
(٣٦٤) د ايماندار سړي ژبه لوى ضمانت دى.
(365) An honourable death is better than disgraceful life.
(٣٦٥) د عزت مرګ د ذلت د ژوند نه زر ځله ښه دى.
(366) An hour of pain is as long as a day of pleasure.
(٣٦٦) د غم ساعت زر نه تېرېږي.
(367) An ignorant man keeping a great fuss.
(٣٦٧) خپل نوم نه شي ليکلى خو قلمونه درې ګرځوي.
(368) An ill deed cannot bring honour.
(٣٦٨) چې بد کوې بد به مومې.
(369) An ill paymaster never wants excuse.
(٣٦٩) بهانه کوونکي سره د بهانو کمى نه وي.
(370) An ill physician cannot cure others.
(٣٧٠) چې طبيب په خپله مريض وي نو د نورو به څه علاج وکړي.
(371) An oath that is not to be made is not to be kept.
(٣٧١) چې وعده پوره کولى نه شې مه يې کوه.
(372) An old dog cannot alter his way of barking.
(٣٧٢) زوړ شوې خو سوړ نه شوې.
(373) An old dog will learn no tricks.
(٣٧٣) په پيرۍ کې هيڅ نه کېږي.
(374) An old fox needs not to be taught tricks.
(٣٧٤) کونډې ته د کور کولو چل مه ښايه.
(375) An old goat is never the more reverend for his beard.
(٣٧٥) د بوډا عزت په عقل کېږي نه چې په ږيره.
(376) An old wrinkle never wears out.
(٣٧٦) ځواني نه راستنېږي.
(377) An open enemy is better than a false friend.
(٣٧٧) د درواغجن دوست نه دښمن لا ښه دى.
(378) An open brow indicates an open heart.
(٣٧٨) پراخ تندى د سپين زړه نښه ده.
(379) An ounce of practice is worth a pound of preaching.
(٣٧٩) د ډېرو خبرو نه لږ عمل ښه دى.
(380) An ounce of prevention is better than a pound of cure.
(٣٨٠) د ډېر علاج نه لږ پرهېز ښه دى.
(381) An ounce of vanity spoils a hundred weight of merit.
(٣٨١) د کبر کاسه نسکوره ده.
(382) An unhappy man’s cart is sure to tremble.
(٣٨٢) د غريب سړي د کور نغرى سوړ وي.
(383) An unlawful oath is better broke than kept.
(٣٨٣) د ناروا وعدې د پوره کولو نه ماتول ښه دي.
(384) And do you believe that the buried ashes care?
(٣٨٤) مړ خو مړ شو د ژوندو غم کوه.
(385) And evil things are neighbours to good.
(٣٨٥) ښه او بد هر ځاى کې شته.
(386) Ancestral glory is a lamp of posterity.
(٣٨٦) د مشرانو کارنامې مونږ ته پرمختګ لار ښيي.
(387) Anger and haste hinder good counsel.
(٣٨٧) غوصه او جلدۍ کې نصيحت نه اورېدل کېږي.
(388) Anger is a sworn enemy.
(٣٨٨) غوصه د ځان دښمنه ده.
(389) Anger is blind.
(٣٨٩) د غوصې په وخت کې سړى ړوند وي.
(390) Antiquity is not always a mark of verity.
(٣٩٠) ضروري نه ده چې کومه خبره زړه وي نو هغه به خامخا رښتيا وي.
(391) An little silly soul easily can pick a hole.
(٣٩٢) تنقيد کول د ټولو نه اسان کار دى.
(392) Appearances are often deceitful.
(٣٩٢) په ظاهري صورت د چا مه ځه.
(393) Appetite comes with eating.
(٣٩٣) کار په کولو کېږي.
(394) Arms are the props of peace.
(٣٩٤) امنيت د وسلو په زور نيول کېږي.
(395) Are you attempting to appease every body by abandoning virtue?
(٣٩٥) ګرده نړۍ څوک نه شي خوشحالولى.
(396) Argue at home, but a more abroad.
(٣٩٦) د خپل کور مخې ته خو پمن سپى هم غاپي.
(397) Art has an enemy called ignorance.
(٣٩٧) جهالت د هنر دښمن دى.
(398) As a man makes his bed, so he must lie.
(٣٩٨) چې څه کرې هغه به رېبې.
(399) As good twenty as nineteen.
(٣٩٩) د نولسو شلو فرق.
(400) A I brew, so I must drink.
(٤٠٠) چې څه کرې هغه به رېبې.
(401) As the garden, such is the gardener.
(٤٠١) چې څنګه مور هغسې يې لور.
(402) As long as you are prosperous, you will have many friends, but if your days are overcast you will find yourself alone.
(٤٠٢) په ښو ورځو کې هر څوک دوست او خپل شي خو په بدو ورځو کې بيا نه خپل پېدا کېږي نه دوست.
(403) As long lives a merry heart as a sad one.
(٤٠٣) دوه نيمې ورځې ژوند دى ښه يې تېرول پکار دي.
(404) As soon as a man is born is begins to die.
(٤٠٤) ژوند د مرګ سره تړلى دى.
(405) As soon as I was born I wept and every day shows why.
(٤٠٥) دنيا د مصيبتونو کور دى.
(406) As soon as you have drunk you turn your back on the spring.
(٤٠٦) په کوم لوښي کې چې خورې په هغې کې غول مه کوه.
(407) As the bell chinks, so the fool thinks.
(٤٠٧) د وږي په غوږونو کې د ډوډو ټپار وي.
(408) As the crow, so the eggs shall be.
(٤٠٨) چې څنګه چرګه هغسې يې چرګوړي.
(409) As the good man saith, so say we; as the good woman saith, so must it be.
(٤٠٩) د ښه سړي د خبرې تاييد کېږي او د ښې ښځې خبره پوره کېږي.
(410) As the old cock crows, the young one learns.
(٤١٠) واړه د غټو په منډ ځي.
(411) As our affairs go with us so also is our mind affected.
(٤١١) د چاپېرچل اغېز په ذهنونو کېږي.
(412) As the twig’s bent, the tree’s inclined.
(٤١٢) کوم خوا ته چې ښاخونه زور کوي هماغې خوا ته ونه ټيټېږي.
(413) Ask much to get little.
(٤١٣) د لږ څه ترلاسه کولو لپاره ډېر څه کول غواړي.
(414) Ask my companion if I be thief.
(٤١٤) د غل ملګرى خو به هم غل وي!
(415) Ask of God and not of the rich.
(٤١٥) يواځې د خداى نه غواړه.
(416) Ask thy purse what thou shouldst buy.
(٤١٦) د خپل څادر سره پښې غځوه.
(417) Asses that bray most eat least.
(٤١٧) چې ډېر غورېږي هغه لږ ورېږي.
(418) Associating with the bad, you yourself will become bad.
(٤١٨) د بدو سره بد شي سړى.
(419) Assurance is two-thirds of success.
(٤١٩) اعتماد د برياليتوب راز دى.
(420) At a round table there’s no dispute of place.
(٤٢٠) ګردي مېز کې د ځاى څه جګړه؟
(421) At length the fox turns monk.
(٤٢١) ځوانۍ کې تبرګ، پيرۍ کې بزرګ.
(422) At open doors dogs come in.
(٤٢٢) چې اوښان ساتې دروازې به لوړې ږدې.
(423) At the end of the work you may judge the woman.
(٤٢٣) د کار د کتلو نه وروسته نظر پرې څرګندوه.
(424) At the first cup man drinks wine, at the second cup wine drinks wine, at the third cup wine drinks man.
(٤٢٤) د نشې پېل خوندور خو انجام بې خونده وي.
(425) At the game’s end we shall see who gains.
(٤٢٥) د لوبې د ګټې او تاوان په اخر کې پته لګي.
(426) Avarice never made any man rich.
(٤٢٦) په لالچ څوک نه دى شتمن شوى.
(427) Avoid evil and it will avoid thee.
(٤٢٧) ته د بدو نه ځان ساته بد به تا نه ځان ساتي.

Continue to English proverbs (B) پښتو متلونه

The other day, a former Bagram detainee told a very interesting story. We were talking about the innocent Afghans that are arrested by the international forces mistakenly or someone told on them for personal grudges, bounties etc. As majority of the prisoners arrested during the anti-terror war are from the southern and eastern Pashtun provinces of Afghanistan, they claim that their being Pashtun was a major factor that has been contributing to their atrocities during the arrest and post-arrest situations.

Then we talked about the problems of mistranslations and misinterpretations that often led several innocent people end up in Bagram or Guantanamo, the notorious detention U.S. Navel facility in Cuba.

The former Bagram detainee said that many of the detainees from the southern Afghan provinces – Kandahar, Zabul, Oruzgan, Helmand, and even Ghazni – had ended up in Bagram or Guantanamo just because the international forces and their American/European interpreters did not completely understand the local dialect. In many cases, a ‘ya’ is the detainee’s ticket to Bagram or Guantanamo!

The Pashto language has many dialects (click here for more details about this). Pashtuns from the Northern Pashtunkhwa (N.W.F.P.) province of Pakistan, the tribal areas, and from the eastern and central provinces in Afghanistan use the word ‘na’ for ‘no’ and ‘ho’ for ‘yes.’ But Pashtuns from Southern Pashtunkhwa (parts of Baluchistan including Quetta) province of Pakistan and from the southern provinces of Afghanistan use the word ‘ya’ for ‘no’ and ‘ho’ for ‘yes.’ Interpreters and translators who come to Afghanistan from the U.S. and Europe speak better English but don’t possess much knowledge about the local languages and the differences between the dialects. As a result, when they go to the remote areas of the country and question local people, they can’t convey the message properly to the locals and don’t understand their answers which then create problems for both the Afghans and the international forces.

Thus, when the forces raid a house in the south, and ask the men there: ‘Are you Taliban?’ Naturally, they will reply ‘ya.’ The international forces and their interpreters take this as ‘yes’ and arrest the innocent poor people. This is again repeated during the interrogation process. When the interrogators ask a detainee: ‘Do you have ties with the Taliban or insurgents?’ The detainee replies: ‘ya’. He means ‘no’ but because the interpreters don’t know this dialect difference, they take it as his confession and put him into jail. The poor people end up in Bagram or Guantanamo, subjected to torture and many years’ unlawful detention.

Also Read: Translating into Pashto: Some Common Mistakes.

By Abdulhadi Hairan

 Some people think that Pashto is a very complicated and hard-to-learn language. The reason behind this perception is a lack of knowledge and inaccessibility to the resources of this ancient yet living and interesting language.

 Similarly, translating from one language into another is a hard job if taken seriously, but in the case of translating into Pashto, it is harder and arduous to translate close to the original meaning. It does not mean that the language is complicated, but unfortunately saying, most of the translators spend their whole life on learning and improving the source language (e.g. English, Arabci, Urdu, Persian, etc.) while ignoring the target language (Pashto). They believe, of course wrongly, that if they are born Pashtuns, and their mother tongue is Pashto (Pashtu) that is enough for their skills to write in (or speak) this language.

 

 As a result, they may be able to write good, even excellent, English, but their Pashto writing is always full of very common mistakes such as typing in non-standard script, word by word translation of expressions and proverbs and writing in an incomprehensible sentence structure. This leads to a complete ruin of the project because the audience will get confused or will just laugh at what the translation presents. Sometimes deadly incidents happen if the misunderstanding occurs during interpretation between two hostiles or in a war-like situation.

 Working in this field for last ten years, I have many first-hand funny accounts of these mistakes. Once when I worked with a local Pashto newspaper, just the use of an incorrect ya (ى) in a news story resulted in the newspaper’s mockery by its readers, writers, and opponents. The story was about the arresting of an Afghan journalist by the administration of Pakistan’s lawless tribal areas. The reporter, who was not a good Pashto writer, faxed the report which just by chance went to a new editor. We have five yas (ى) in Pashto. One of these is ې which is used for females. He used this ya for the arrested journalist, who was a tribal man and wore a whole bunch of beard.

 Looking at the ya, the editor thought the journalist was female. So he used this ya in the whole story and made him a woman. In the morning when the paper was published, the arrested journalist was a woman in the story and a man in his photo, printed side by side with the story (this editor usually did not check the photos; the paper had a separate photo editor who usually did not check the stories).

 This kind of mistakes happen when expressions and proverbs are translated word by word, or ي is used where should be ې, or ۍ instead of ئ, and so on.

For a quality and successful translation, it is necessary that the translator understands and is able to write and translate both the source and target languages with equal good command. They should have full knowledge about both the cultures and traditions to which the source and target language belongs.

 To avoid the mistakes and unwanted results, translators should spend as much time in learning and improving their own language as they do in learning and improving the source language. Experience and scientific studies show that having a good command in their own language will also help them in improving the source languages.