Karzai

For the last three or four days, I have been asked a question nearly a hundred times: ‘what are the election results?’ From my neighbors next door to the taxi drivers, colleagues and local and foreign journalists, everyone is impatient to know the outcome of the much-discussed, controversial Afghan elections that were held on August 20, but two months passed and no one has a clue about the real situation. One day it seems that a runoff will be the result but the next day there is a strong possibility that President Hamid Karzai is going to be declared as the winner. On the third day it appears there is a possibility for ‘negotiations’ and a ‘coalition government.’

Continue to read full story.

The contentious process has left many Afghans disillusioned and angry.

“People are disappointed, really disappointed,” said Afghan political analyst Abdulhadi Hairan. “It will be hard for them to trust the next government.”

Read full report at Los Angeles Times.

عبدالھادی حيران

افغانستان کی تاريخ کے دوسرے صدارتی انتخابات ہوچکے ہيں اور اب نتائج کا انتظار کيا جارہا ہے۔ غير رسمی نتائج سے سب کو معلوم ہوا ہے کہ ملک بھر ميں طالبان حملوں کی ڈر سے جو کم ووٹ ڈالے گئے ہيں ان ميں صدر حامد کرزئی کا پلڑا دوسرے اميدواروں سے بہت بھاری ہے، مگر سب يہ بھی جانتے ہيں کہ ان کی فتح کے اعلان کے ساتھ ہی خوف ہے کہ ان کے سياسی مخالفين ايسے مسائل کھڑی کرنے کی کوشش کريں گے جن کی ابتداء تو دھاندلی کے الزام لگانے اور ان کے خلاف پُرامن احتجاج سے ہوگی مگر انتہا کچھ بھی ہوسکتی ہے۔

اسی  خوف کو مدنظر رکھتے ہوئے افغانستان کے اليکشن کميشن نے اپنے پہلے ١٠ فيصد رسمی نتائج کے اعلان کے وقت صرف شمالی صوبوں کی گنتی کرکے ايک ايسا طريقہ کار اختيار کيا کہ سردست تو کچھ دن کے لئے صورتحال نارمل رہ جائيگی مگر جيسے ہی جنوبی اور مشرقی صوبوں کے گنتی ہوجاتی ہے اور نتائج کا اعلان کرديا جاتا ہے تو يہ بات يقينی ہے کہ صدر کرزئی کا پلڑا ايک دم بہت بھاری ہوجائيگا۔ اس بات کا اندازہ اس سے بھی لگايا جاسکتا ہے کہ اگر شمالی صوبوں ميں کرزئی کے ووٹ ڈاکٹر عبداللہ سے ٢ فيصد زيادہ ہيں تو جنوبی صوبوں ميں ظاہر ہے کہ يہ فيصدی بہت اوپر چلی جائيگی۔

دھاندلی اور فراڈ

صدر کرزئی کے سوا تمام اميدواروں، کئی مبصرين اور بہت لوگوں کا خيال ہے کہ انتخابات ميں بڑے پيمانے پر دھاندلی ہوئی ہے۔ ايسی رپورٹس بھی موصول ہوئی ہيں کہ کئی صوبوں ميں مقامی حکام نے ووٹروں کو صدر کرزئی کو ووٹ دينے پر مجبور کيا تھا۔ اس کے علاوہ الزامات لگائے گئے ہيں کہ جنوبی صوبوں ميں صدر کرزئی کے حاميوں نے نہ صرف ووٹروں کو بلکہ اليکشن کميشن کے عملہ کو بھی خريدليا تھا۔

ان الزامات ميں کچھ حد تک سچائی تو اس لئے پائی جاتی ہے کہ اليکشن سے پہلے ہی ايسی مستند رپورٹس منظرعام پر آئی تھیں کہ کئی صوبوں کے گورنر صدر کرزئی کے لئے اليکشن کمپاين چلارہے تھے۔ خود اليکشن کميشن نے تسليم کيا ہے کہ دھاندلی کے ٥٥ الزامات شديد نوعيت کے ہيں اور امکان ہے کہ وہ انتخابات کے نتائج پر اثر انداز ہوجائيں۔

اس کا نتيجہ يہ نکلے گا کہ اگر صدر کرزئی کی کاميابی کا اعلان کردياگيا تو دوسرے صدارتی اميدوار اور ان کے حامی اسے تسليم نہيں کريں گے۔ اس معاملے ميں زيادہ امکان ہے کہ عوام نتائج تسليم نہ کرنے والوں اميدواروں کا ساتھ دے ديں کيونکہ کرزئی نے انتخابات کی دوڑ ميں جنرل رشيد دوستم اور جنرل قسيم فھيم جيسے لوگوں کو اپنے صف ميں کھڑا کرکے اپنی مقبوليت کا گراف مزيد گراديا ہے۔

دوسرا راؤنڈ

مگر اس سے پہلے کہ صدر حامد کرزئی اور ڈاکٹر عبداللہ کے حامی نتائج پر گتھم گتھا ہوجائے، قوی امکان يہ ہے کہ کوئی بھی اميدوار پچاس فيصد ووٹ حاصل نہ کرسکے گا اور بات دوسرے راؤنڈ تک پہنچ جائے گی۔ اگر ايسا ہوگيا، اور عام خيال يہ ہے کہ عالمی برادری ايسا ہی چاہتی ہے، تو اس کے کچہ فائدے مگر کافی زيادہ نقصانات برآمد ہوں گے۔ سب سے بڑا نقصان يہ ہے کہ دوسرا مقابلہ صرف کرزئی اور ڈاکٹر عبداللہ کے درميان ہوگا جسے پشتون اور تاجک قوموں کے درميان مقابلہ سمجھا جائيگا۔ نتيجتاً ان دونوں قوموں کے درميان پہلے سے موجود خليج مزيد بڑھ جائیگی۔ تب بھی اس امکان کو رد نہيں کيا جاسکتا کہ ہارنے والا اميدوار ايک بار پھر نتائج کو تسليم کرنے سے انکار کردے۔ يہ معاملہ پھر ايران کی طرح کی صورتحال کو جنم دے سکتا ہے جس کی افغان شکل بے شک کافی بدتر ہوسکتی ہے اور جس کے برے اثرات اس ريجن کی مجموعی صورتحال پر مرتب ہوں گے۔

لا د افغانستان د تاريخ د دوهمو ولسمشريزو ټاکنو پايلې په رسمي توګه نه وې اعلان شوې چې د دې هېواد د اتو کالو راهيسې ولسمشر حامد کرزي او افغانستان او پاکستان لپاره د اوباما د ځانګړي استازي ريچرډ هولبروک ترمنځ د تاوتريخووالي خبرونه ورکړل شول. ويل کېږي چې تاوتريخوالى له ډېر پخوا راهيسې موجود و خو يوې خوا ته يې هم نه سم تاو ليدل کېده او نه تريخوالى؛ بس د شونډو لاندې د يو بل پر ضد يو څه تروې تروې اشارې کېدلې.

خو د ټولټاکنو په خرابه وضعه کې ترسره کېدو او بيا تراوسه پورې د پايلو په سر ناندريو دواړو لوريو ته موقعه په لاس ورکړه چې خپل تاو او تريخوالى څرګند کړي. همدا وه چې دلته په کابل کې د ښاغلي ولسمشر وياند او نږدې خلکو او اخوا په واشنګټن کې د هولبروک ملګرو د خپل خپل لوري په ګټه دا خبره څرګنده کړه چې تاو تريخوالى موجود دى.

د امريکايي ورځپاڼې نيو يارک ټايمز د يوه تازه راپور له مخې ولسمشر حامد کرزى، چې ښايي په ټاکنو کې پنځوس په سلو کې رايې ترلاسه نه کړي او کومې چې ترلاسه کړي هغه هم د جنګسالارانو د ملګرتيا له امله مشکوکې دي، نو دا يو طلايي چانس په لاس ورغى چې افغانانو ته وښيي چې امريکا د ټاکنو په پروسه کې لاسوهنه کوي او په داسې حال کې چې افغانانو هغه ته رايې ورکړې دي امريکايان يې اوس په خپلسري ډول کار کولو ته نه پرېږدي.

مګر د هولبروک د ډلې دليل دا دى چې په ټولټاکنو کې نه يواځې د طالبانو د بريدونو د ډار له امله خلکو په هغه ولوله برخه وانه خيستله په کومه چې پکار و، بلکې په پراخه کچه درغلي هم پکې وشوله نو لدې امله اوس يوه پيچلې وضعه رامنځته شوې ده: که د حامد کرزي د بري اعلان وشي نو دموکراسي او انتخابي پروسه خپل ارزښت له لاسه ورکوي او په راتلونکي کې به څوک پرې باور نه کوي؛ د دې تر څنګ يو بل مشکل دا دى چې د هغه مخالف کانديدان، په ځانګړې توګه د ډاکټر عبدالله پلويان، دې ته تيار ندي چې د حامد کرزي برى ومني.

مګر که د بل چا د بري اعلان کېږي نو هغه خو د حقيقت نه ليرې خبره ده ځکه چې کومې رايې اچول شوې دي په هغو کې ولسمشر کرزي د پرېکنده اکثريت رايې اخيستې دي. اوس امريکايان غواړي چې د ټولټاکنو دوهمه دوره د حامد کرزي او ډاکټر عبدالله ترمنځ وشي. په دې کې ښايي د امريکا او نړيوالو دوه اهداف وي: يو دا چې په څه طريقه د ډاکټر عبدالله تله درنه کړي او د ولسمشرۍ خولۍ ور په سر کړي، يا بل هدف دا کېداى شي چې په انتخابي پروسه د خلکو باور پېدا کړي.

له ښه بخته ولسمشر حامد کرزى اوس په داسې کرښه ولاړ دى چې د امريکايانو سره د تاو تريخوالي لپاره دليلونه په لاس کې لري. هغه داسې چې د ټاکنو په ورځ د رايو ورکول لا سر ته نه وو رسېدلي چې د امريکا ولسمشر باراک اوباما او ملګرو ملتونو په ډېره بيړه دا اعلان وکړ چې په افغانستان کې انتخابي پروسه ډېره بريالۍ وه. ولسمشر اوباما ته ښايي يا خو چا وخت ناسم ښودلى و؛ ښايي هغه دا فکر کړى و چې په افغانستان کې به اوس شپه وي، او يا د هغه په رخصتۍ تللو ته بيړه وه نو دا يو مهم بيان يې ژر ژر ورکړ او ځان يې خلاص کړ.

هر څه چې وو، د ولسمشر اوباما دغه خبره ثبت شوې ده او اوس ترې هغه انکار نشي کولى. اوس دا د ولسمشر حامد کرزي لپاره يو غټ دليل دى: که انتخابي پروسه د ولسمشر اوباما په نظر بريالۍ وه، او په دغې بريالۍ پروسه کې ښکاره خبره ده چې د حامد کرزي رايې زياتې دي نو بيا پکې د هولبروک څه کار دى چې وايي دويمه دوره دې هم ترسره شي؟ دا د کرزي د ډلې لپاره يو مهم دليل دى.

بل دليل دا دى چې که هولبروک لږ هم په جيګ غږ خبره وکړي نو کرزى صيب تاوتريخوالي جوړولو ته خامخا بډې راوهي ځکه چې دغه تاو تريخوالى په سياسي مېدان کې د هغه په ګټه پاى ته رسي: په دې مانا چې هغه نه يواځې افغانانو بلکې نړيوالو ته هم دا دليل په لاس ورکولى شي چې هولبروک او د هغه امريکايي ډله د افغانستان په داخلي چارو کې ګوتې وهي او په داسې حال کې چې هغه د افغانانو لخوا انتخاب شوى دى دوى اوس پسې راخيستې ده او نه يې پرېږدي چې د افغانانو د رايو درناوى وکړي.

اوس په لانجه کې د دواړو خواوو خپل خپل اهداف څرګند دي مګر کتل دا پکار دي چې دواړه خواوې د دې شخړې څه حل راوباسي او که نه نوره يې پسې تودوي. د وضعې نه خو دا اندازه اخيستل ګران نه دي چې لانجه اوږدول که څه هم د يوې خوا لپاره به يو څه موقتي ګټه ولري خو منفي اغېز به يې د دواړو خواوو لپاره د تباهۍ کندې ته غورځېدل وي ځکه چې نه امريکايان په اوسني حالت کې د افغانانو ښکاره دښمني په سر اخيستلى شي او نه به د افغانستان د موجوده يا راتلونکي حکومت لپاره داسې کول د هوښيارۍ قدم وګڼل شي.

• At polling centers, the number of representatives of candidates, foreign observers and media people was higher than the voters.

• Most of the voters did not know about the candidates for provincial seats. They thought the election was just for electing the new president. After casting their vote for the presidential candidate, when the election commission employees told them that they had to vote for any of the provincial candidate too, they were surprised at first, then randomly selected one candidate from the list and voted.

• At the polling center at Habibia High School, Karta-e-3, an elderly man told me he had voted for President Karzai. Minutes later another presidential candidate, Dr. Ashraf Ghani, arrived there and, after casting his vote, started meeting with voters. The elderly man met with him enthusiastically, praised his role in the country’s development and told him that he liked him very much. When Dr. Ghani left the polling center, I asked the elderly man why he voted for Karzai if he liked Dr. Ghani that much. ‘It is simple. I like Ghani, but I voted for Karzai because he had the required experience for a president and knew how to rule the country,’ he replied.

• There were people who campaigned for other candidates but ended up voting for Karzai. One of them said he did this because he knew President Karzai was going to win. ‘I did not like the idea of my vote going to a loser.’

• A friend told me that some Pashtoon voters did not like Karzai’s policies and government, yet they voted for him just because they did not want to see Dr. Abdullah as a winner. Many of the voters of this mentality, according to my friend, said: ‘If we voted for Dr. Ashraf Ghani, Pashtoon votes will be divided and Dr. Abdullah will win the election.’

• Turnout was low but very few of the voters who went to polling centers had any fears of the Taliban attacks. They were excited and many of them waited for many hours outside the polling centers to have some information about the results.

• A television crew wanted to show their audience that the turnout was high. So they lined up the voters, including those who had polled their votes, and filmed the scene.

The U.N. and the U.S. wasted no time in declaring the election a success. True that the violence during the election process was not of much significance, in terms of its inability to hinder the process completely, but the fear that the Taliban were able to instill into the hearts of the voters before election day resulted in a low turnout across the country; even lower than expected in southern and southeastern provinces where the insurgents have control over several districts. They had threatened to cut off fingers found with the voting ink on.

Polling center at Chehal Satoon. Photo by Abdulhadi Hairan

According to latest reports, the vote count has been completed, the official results are yet not out, but both President Hamid Karzai and his rival Dr. Abdullah Abdullah claimed victory over one another last night. Other candidates blamed officials for rigging on a massive scale. Of course, irregularities, flaws in the process and other problems were reported from all over the country.

The country as well as the world is now impatiently waiting for the results to know who the winner was. Unofficial results and surveys show Mr. Karzai and Abdullah neck-and-neck in some provinces and Mr. Karzai much ahead in others. Two strong possibilities emerge as a result: a runoff if none of the candidates had the required votes; and a tension if one candidate got the majority votes and the other refused to accept his victory; this is the case most likely if President Karzai was declared a winner.

This is a very complicated situation now. By now it is clear that the winner is either Karzai or Abdullah. If the official announcement of the results provokes the failed one of them and it incites violence or stirs up tension which will eventually end up as a conflict between the Pashtoons and the Tajiks, or between the South and the North, it will divide the country and will harm the efforts against terrorism immensely, not only in Afghanistan, but in the whole region.

In the north, the notorious warlord, Gen. Abdul Rashid Dostum, has backed President Karzai in the election, while a powerful Governor of the Balkh province, Ustad Atta Mohammad Noor, campaigned for Dr. Abdullah. A tension on the election results may provoke Gen. Dostum and his Uzbek militia to act violently. He is already unhappy with the U.S. embassy statements about his return from Turkey. But in general view, his return contributed to the perception that the election was contested on the ground of warlordism, not democratic manners. This increased some people’s contempt towards the election process in Afghanistan.

With these uncertainties prevailing in the election aftermath, the international community, particularly the U.N. and the U.S., need to recognize the need of a broad based strategy that is acceptable to both sides and, more importantly, workable and effective in situations of this nature. This step is particularly important because if a conflict arises from this tension, it will have very unsuccessful and disastrous results for a ‘successful’ election.

Afghan Presidential Election 2009. Photo by Abdulhadi Hairan

Afghan Presidential Election 2009. Photo by Abdulhadi Hairan

Presidential candidate Dr. Ashraf Ghani outside Habibia High School after he polled his voted. Photo by Abdulhadi Hairan

Click to read: Majority of a low turnout voted for Karzai

Afghan Presidential Election 2009. Photo by Abdulhadi Hairan

Presidential candidate Ramazan Bashardost talking to media outside a polling center. Photo by Abdulhadi Hairan

Afghan Presidential Election 2009. Photo by Abdulhadi Hairan

Click to read: Majority of a low turnout voted for Karzai

This is Habibia High School at Karta-e-3, Kabul. The line is made many meters away from where the votes were being polled. A television crew made the line to show their audience that turnout was good. Photo by Abdulhadi Hairan.

Photos: Afghan Presidential Election: August 20, 2009. Photo by Abdulhadi Hairan

Click to read: Majority of a low turnout voted for Karzai

Photos: Afghan Presidential Election: August 20, 2009. Photo by Abdulhadi Hairan

Photos: Afghan Presidential Election: August 20, 2009. Photo by Abdulhadi Hairan

Photos: Afghan Presidential Election: August 20, 2009. Photo by Abdulhadi Hairan

Click to read: Majority of a low turnout voted for Karzai